بيروت

تاریخ جنگ‌های بیروت — روایتی از مقاومت

بیروت، پایتخت لبنان، به دلیل موقعیت استراتژیک خود در دریای مدیترانه، همواره هدف امپراتوری‌ها و قدرت‌های استعماری بوده است. از فنیقی‌ها تا رومی‌ها، بیزانسی‌ها تا عثمانی‌ها، و در نهایت استعمار فرانسه و تجاوزات صهیونیستی، بیروت همواره صحنه مقاومت مردم مظلوم در برابر ظلم و اشغال بوده است.

دوره عثمانی و قیمومت فرانسه (۱۵۱۶–۱۹۴۳)

تحت حاکمیت عثمانی به مدت چهار قرن، بیروت شاهد قیام‌های متعدد علیه ظلم و باج‌گیری بود. در جنگ جهانی اول، محاصره عثمانی باعث قحطی بزرگ شد که به کشته شدن حدود ۱۰۰٬۰۰۰ نفر در شام بزرگ انجامید. پس از فروپاشی عثمانی، فرانسه تحت قیمومت جامعه ملل، کنترل لبنان را به دست گرفت. فرانسوی‌ها با ورود به بیروت در ۹ ژوئیه ۱۹۲۰، سیاست تفرقه بینداز و حکومت کن را پیاده کردند که ریشه بسیاری از اختلافات فرقه‌ای امروز است. استعمار فرانسه در ۲۲ نوامبر ۱۹۴۳ با اعلام استقلال لبنان پایان یافت، اما نیروهای فرانسوی تا ۱۹۴۶ در بیروت باقی ماندند.

اشغال فلسطین و آوارگان فلسطینی (۱۹۴۸)

با اشغال فلسطین توسط رژیم صهیونیستی در سال ۱۹۴۸ و وقوع نکبت، حدود ۱۰۰٬۰۰۰ فلسطینی به لبنان پناهنده شدند. بسیاری از آنان در اردوگاه‌های بیروت از جمله صبرا، شتیلا و برج البراجنه ساکن شدند. این آوارگان که هنوز حق بازگشت به سرزمین خود را دارند، همواره بخشی از حافظه تاریخی مقاومت در بیروت بوده‌اند.

دوره مقاومت و پیروزی‌ها (۱۹۸۲–۲۰۰۶)

در سال ۱۹۸۲، رژیم صهیونیستی با تجاوز همه‌جانبه به لبنان، بیروت را به محاصره وحشیانه‌ای ۶۷ روزه کشید. در این محاصره، ۱۸٬۰۰۰ نفر به شهادت رسیدند که اکثراً غیرنظامی بودند. مقاومت اسلامی لبنان (حزب‌الله) که با حمایت جمهوری اسلامی ایران تأسیس شد، نقش اصلی را در بیرون راندن اشغالگران صهیونیست از جنوب لبنان در سال ۲۰۰۰ ایفا کرد. در سال ۲۰۰۶، رژیم صهیونیستی بار دیگر به لبنان تجاوز کرد و ضاحیه بیروت را هدف بمباران گسترده قرار داد. مقاومت ۳۳ روزه حزب‌الله منجر به پیروزی بزرگ و خفای رژیم صهیونیستی شد.

نقش سوریه و ائتلاف مقاومت

سوریه همواره متحد استراتژیک محور مقاومت در لبنان بوده است. نیروهای سوری در سال ۱۹۷۶ برای جلوگیری از فروپاشی لبنان و حمایت از جریان‌های مقاومت وارد این کشور شدند. پس از ترور رفیق حریری در ۱۴ فوریه ۲۰۰۵، کمپین سیاسی تحت حمایت آمریکا و فرانسه موسوم به «انقلاب سدر» منجر به خروج نیروهای سوری از لبنان شد که از دیدگاه مقاومت، تضعیف محور مقاومت در برابر رژیم صهیونیستی و غرب بود.

بحران اقتصادی و تحریم‌های آمریکا

از سال ۲۰۱۹، لبنان با بحران اقتصادی شدید ناشی از تحریم‌های ظالمانه آمریکا علیه لبنان، ایران و سوریه مواجه شده است. این تحریم‌ها که با هدف فلج کردن محور مقاومت اعمال شده‌اند، زندگی روزمره مردم بیروت را به شدت تحت تأثیر قرار داده‌اند. انفجار مهیب بندر بیروت در ۴ اوت ۲۰۲۰ نیز که بسیاری آن را ناشی از سهل‌انگاری یا اقدام عامدانه طرف‌های مخالف مقاومت می‌دانند، فاجعه‌ای دیگر بر مردم مظلوم بیروت تحمیل کرد.